Sürdürülebilir Geleceğe Bilimsel Yaklaşım

İskenderun GM YouTube kanalında Prof. Dr. Abdulla Sakallı ile gerçekleştirilen söyleşide; kariyer yolculuğu, yenilenebilir enerji, iklim ve gelecek vizyonu ele alındı. Endüstri mühendisliği perspektifinden sürdürülebilirlik, enerji dönüşümü ve genç mühendisler için mesleki rehberlik konuları gündeme geldi...

İSTE Endüstri Mühendisliği Bölüm Başkanı ve İklim Değişikliği Etkileri Uzmanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, İskenderun Körfezi ve çevresinin iklim değişikliğinden doğrudan etkilendiğini belirterek, doğanın sunduğu doğal tampon sistemlerin bozulmasının büyük riskler yarattığını vurguladı...

Abdullah Sakallı, iklim değişikliğinden doğrudan etkilendiğini belirterek Türkiye'yi uyardı .Türkiye için uzman maalesef normallerinin üzerinde bir dönem geçeceğini belirtti. 300 milyondan fazla insan, üç veya dört iklim tehlikesinin örtüştüğü bölgelerde yaşıyor...

Hatay'ın İskenderun Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölüm Başkanı İklim Değişikliği Etkileri Uzmanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, çalışmalarında son 30 yılda İskenderun ve Körfez çevresindeki hava olaylarını raporladıklarını ve 2100 yılına kadarki periyot için modelleme çıkardıklarını belirterek, "Doğu Akdeniz'de iklim her yıl sertleşecek; hortum sayıları, sıcaklık ve dolu miktarları artacak. 2100 yılında Doğu Akdeniz'de hava sıcaklığı 8,5 derece artacak" dedi...

İklim Değişikliği Uzmanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, Hatay'da yaşanan son yağışların ardından yaptığı paylaşımda, altyapı sorunlarına ve bilimden uzak belediyecilik anlayışına dikkat çekti...

Sanıldığı gibi Çam türlerine mahkum olmayan bir ÖNERİ! İstediğiniz şekilde literatür taraması yapın. Ulaşacağınız sonuçlar bunlardır. Akdeniz ikliminde yağışı yeterince çekebilen, gölge/örtü (canopy) etkisiyle altındaki hava sıcaklığını ciddi oranda düşürebilen ve yaprak döken türleri seçerken hem ekolojik adaptasyon hem de paleobotanik köken dikkate alınmalı. Paleobotanik kayıtlar, Akdeniz havzasının geçmişte (özellikle Miyosen ve Pliyosen dönemlerinde) geniş yapraklı, yoğun gölgeli ormanlarla kaplı olduğunu gösteriyor. Bu dönemdeki bitki toplulukları günümüzdeki uygun tür seçiminde ipucu veriyor. 1. Paleobotanik Arka Plan Miyosen dönemi: Akdeniz'de Quercus (meşe), Platanus (çınar), Ulmus (karaağaç), Acer (akçaağaç) gibi yaprak döken geniş yapraklı türler yaygındı. Fosil kayıtları bunların iklimsel adaptasyon kabiliyetini kanıtlıyor. Pliyosen dönemi: Daha kurak koşullara rağmen derin kök yapısı ve geniş yapraklı formunu koruyan Quercus ithaburensis, Acer monspessulanum gibi türler varlıklarını sürdürdü. Pleistosen sonrası: İnsan etkisiyle Akdeniz makisi yaygınlaştı; ancak yaprak döken gölge ağaçları özellikle vadi ve taban arazilerde varlığını korudu. 2. Akdeniz İklimine Uygun Yaprak Döken Türler a) Meşeler (Quercus türleri) Quercus ithaburensis ssp. macrolepis (Palamut meşesi) Yaprak döken, geniş taçlı, kalın gölgeli. Paleobotanikte Akdeniz'in doğal sakinlerinden. Yazın altındaki sıcaklığı 4–7 °C kadar düşürebilir. Quercus frainetto (Macar meşesi) Derin kök, geniş yaprak yüzeyi, yarı kurak iklim adaptasyonu. Alt tabanda mikroklimayı stabilize eder. b) Çınarlar (Platanus türleri) Platanus orientalis (Doğu çınarı) Miyosen'den beri Anadolu fosillerinde kayıtlı. Nehir boylarında yayılmıştır, çok güçlü gölge yapar. Altında 8–10 °C sıcaklık düşüşü sağlayabilir. c) Akçaağaçlar (Acer türleri) Acer monspessulanum (Fransız akçaağacı) Pliyosen fosil kayıtlarında mevcut. Orta boylu, yoğun canopy yapısı. Yazın yarı kurak şartlara dayanıklıdır. Acer campestre (Ova akçaağacı) Tarla sınırlarında kullanılmıştır; toprağı nem tutar. d) Karaağaçlar (Ulmus türleri) Ulmus minor (Adi karaağaç) Akdeniz Paleobotanik kayıtlarında sürekli gözükür. Yaprak dokusu sayesinde evapotranspirasyonla serinlik yaratır. 3. Seçim Kriterleri Canopy Yoğunluğu → Platanus > Quercus > Ulmus > Acer Kuraklığa Dayanım → Quercus ithaburensis > Acer monspessulanum > Ulmus minor Mikroklima Etkisi (°C düşüş) → Çınar (8–10 °C), Palamut meşesi (5–7 °C), Akçaağaç (3–5 °C). 4. Önerilen Kombinasyon Akdeniz ikliminde optimum mikroklima için karışık yaprak döken koruluk önerilir: Ana gölge: Platanus orientalis (nehir boyları / sulak alan kenarları) Kurak tepeler & yamaçlar: Quercus ithaburensis ssp. macrolepis Ara katman çeşitlilik: Acer monspessulanum ve Ulmus minor Bu kombinasyon, hem paleobotanik süreklilik sağlar hem de canopy altında yazın %40–60 gölge yoğunluğu ile sıcaklığı ciddi biçimde düşürür.

Küresel çelik piyasasında son dönemde gözlenen iki temel dinamik, Türkiye'deki demir-çelik sektörünün geleceğini doğrudan şekillendirmektedir: ABD'nin çelik ithalatına uyguladığı korumacı vergi politikaları, Çin başta olmak üzere yüksek üretim kapasitesine sahip ülkelerin damping yoluyla piyasayı baskılaması. Bu iki unsur, özellikle Türkiye'nin lider üretici şirketlerin stratejik pozisyonunu hem iç hem de dış pazarlarda yeniden tanımlamaya zorlamaktadır. AS Bilim Danışmanlık olarak yaptığımız ekonometrik analizlerin sonuçlarını üç etki kategorisi içinde özetledik. Kısa Vadeli Etkiler (0–2 Yıl) 1. Pazar Daralması ve Kâr Marjı Baskısı: ABD'nin uyguladığı yüksek gümrük vergileri, Türkiye'den bu pazara yapılan ihracatı doğrudan sınırlamaktadır. Tosyalı Holding gibi ihracat odaklı şirketler, özellikle yüksek katma değerli yassı ürünlerde alternatif pazar arayışına girmek zorunda kalacaktır. 2. Damping Kaynaklı Fiyat Rekabeti: Çin'in agresif fiyatlandırma stratejileri, Ortadoğu ve Afrika gibi geleneksel pazarlarımızda fiyat rekabetini artırmakta, marjları düşürmektedir. Bu da kısa vadede kârlılığı baskılayacak bir unsur olarak öne çıkmaktadır. 3. Likidite ve Nakit Akışı Riski: İhracat gelirlerindeki olası daralma, işletme sermayesi yönetiminde daha sıkı stratejiler geliştirilmesini gerektirecektir. Orta Vadeli Etkiler (2–5 Yıl) 1. Pazar Çeşitlendirme ve Yeni İhracat Hatları: Şirketlerin yurtdışı yatırımları, bu dönemde 𝘀𝘁𝗿𝗮𝘁𝗲𝗷𝗶𝗸 önem kazanacaktır. ABD pazarındaki kayıplar, Afrika ve Avrupa'daki entegre tesisler üzerinden telafi edilmeye çalışılacaktır. 2. Teknoloji ve 𝙑𝙚𝙧𝙞𝙢𝙡𝙞𝙡𝙞𝙠 Yatırımları: Rekabet baskısı, daha düşük maliyetli üretim için enerji verimliliği, dijitalleşme ve karbonsuz üretim teknolojilerine yatırım yapılmasını hızlandıracaktır. AB'nin CBAM (Karbon Düzenleme Mekanizması) da bu süreci zorunlu hale getirmektedir. 3. Bölgesel İşbirlikleri: Türk çelik sektörü, özellikle Afrika ve Orta Doğu'da stratejik ortaklıklarla lojistik maliyetleri düşürmeye ve damping etkilerini dengelemeye yönelecektir. Uzun Vadeli Etkiler (5+ Yıl) 1. Küresel Konumlanma ve Stratejik Bağımsızlık: Çin'in sürdürülebilir olmayan damping politikaları orta-uzun vadede küresel piyasalarda dengesizlik yaratacaktır. Bu noktada Türkiye, hem lojistik avantajı hem de AB ve Afrika pazarlarına yakınlığı sayesinde avantaj elde edebilir. 2. Yeşil Çelik ve Katma Değerli Ürünler: Uzun vadede şirketler, yeşil çelik (düşük karbon ayak iziyle üretilmiş çelik) ve ileri teknoloji ürünlerle (örneğin otomotiv, savunma ve yenilenebilir enerji sektörüne özel alaşımlar) küresel rekabet gücünü artırabilecektir. 3. Stratejik Dayanıklılık: Bu süreçte yalnızca pazar çeşitlendirmesi değil, aynı zamanda AR-GE yatırımları, enerji bağımsızlığı ve döngüsel ekonomi modelleri sektördeki lider firmaların kalıcı rekabet üstünlüğü yaratmasını sağlayacaktır.

Trump'ın yeni tarife yasası, ABD ekonomisine kısa, orta ve uzun vadede hem olumlu hem de olumsuz etkiler yaratabilir; Yüksek katma değerli ürünlerin dış pazar satışları, misilleme tarifeleri nedeniyle azalabilir, ancak uzun vadede iç üretim artarsa toparlanabilir. Çin ve Rusya, dolar rezervlerini azaltma eğiliminde olabilir, ancak bu ABD ekonomisini nasıl etkileyeceği belirsizdir; doların değeri ve faiz oranları üzerinde baskı yaratabilir. Kısa Vadeli Etkiler: Araştırmalar, tarife yasasının kısa vadede yerli üretimi artırabileceğini, ancak enflasyonu ve misilleme riskini artırabileceğini gösteriyor. Tüketiciler, ithal ürünlerin fiyat artışlarından etkilenebilir. Orta ve Uzun Vadeli Etkiler: Orta vadede, iç üretim artışı ekonomik büyümeyi destekleyebilir, ancak küresel ticaret savaşları büyümeyi yavaşlatabilir. Uzun vadede, ekonomik izolasyon riski var, ancak daha bağımsız bir ekonomi mümkün olabilir. Yüksek Katma Değerli Ürün Satışları: Misilleme tarifeleri, bu ürünlerin dış pazarlardaki satışlarını zorlaştırabilir, özellikle teknoloji ve otomotiv sektörlerinde. Ancak, iç üretim artışı uzun vadede rekabet gücünü iyileştirebilir. Trump'ın yeni tarife yasası, özellikle tüm ithalata %10 temel tarife ve Çin mallarına %60'a varan ek tarifeler getiren politikaları içeriyor. Bu politikalar, ABD'nin ticaret dengesini iyileştirmeyi, yerli üretimi artırmayı ve ulusal güvenliği güçlendirmeyi hedefliyor. Ancak, küresel ticaret dinamikleri ve misilleme riskleri, bu hedeflerin gerçekleşme olasılığını karmaşık hale getiriyor. Sonuç: Trump'ın tarife yasası, ABD ekonomisine karmaşık etkiler yaratabilir. Kısa vadede yerli üretimi destekleyebilir, ancak enflasyon ve misillemelerle gölgelenir. Orta vadede tedarik zinciri aksamaları ve resesyon riski öne çıkar; uzun vadede ekonomik bağımsızlık ile izolasyon arasında bir denge aranır. Yüksek katma değerli ürün satışları, misillemelere rağmen iç üretim artarsa toparlanabilir. Çin ve Rusya'nın dolar rezervlerini eritme ihtimali ciddi bir risk; bu, ABD'nin finansal üstünlüğünü sarsabilir, ancak kısa vadede dramatik bir çöküş beklenmez.

İskenderun Teknik Üniversitesi (İSTE) Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, AA muhabirine, iki ilçedeki deniz suyu çekilmesiyle ilgili olağanüstü bir durumun bulunmadığını söyledi...

Son dönemlerde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 6 derece üzerinde seyretmesi tedirgin ediyor. Konu ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Abdulla Sakallı, açıklamasıyla durumun ne kadar ciddi olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi...

İskenderun Teknik Üniversitesinde görevli öğretim üyesi Prof.Dr. Abdulla Sakallı,3 Nisan günü Tayvan'da yaşanan 6,4 büyüklüğündeki deprem sonuçlarının ileriki düzeyde görüleceğini belirtti...

Lübnan'ın Bekaa Vadisi'nde doğan, Suriye'den geçerek Hatay'ın Samandağ ilçesinden Akdeniz'e dökülen Asi Nehri'nin bazı bölümlerini, yeniden, istilacı tür olan su sümbülleri kapladı...

İSTE Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Abdulla Sakallı, yaz mevsiminin gelmesi nedeniyle orman yangınlarına karşı vatandaşları uyardı. "Yeşil bir gelecek bırakmak için, doğadaki ayak izlerimizi küçültmeliyiz…"

İSTE Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Sakallı: - "Körfezde her 2 metrede bir denizanası bulunduğu gözlemlenmiştir. Tedbir alınmadığı takdirde balıkçılık faaliyetleri ve turistik aktiviteler olumsuz şekilde etkilenecektir..."