TPM: Sıfır Arıza İçin Çatılı Ev — 8 Sütun, Yol Haritası ve Uygulamalar

Otonom Bakım

Operatör temizlik-kontrol-yağlama (CIL), küçük ayarlar.

Planlı Bakım

Periyodik bakım, kestirimci/koşula dayalı strateji.

Odaklı İyileştirme

Kayıp avı, kök neden ve hızlı kazanımlar.

Erken Yönetim

Bakılabilirlik ve kurulabilirlik için tasarım.

Kalite Bakımı

Sıfır hata; hata önleme & Poka-Yoke.

Eğitim & Yetkinlik

BECERİ matrisi, eğitim tasarımı (TWI).

Ofis TPM

Satın alma, planlama, stokta israf azaltımı.

İSG & Çevre

Sıfır kaza, proses güvenliği, enerji & atık.

Bir sütuna tıklayın → detay, örnek ve KPI’lar burada görünsün.

İpucu: Aşağıdaki kaydırıcılarla “olgunluk” (0–5) puanlarını değiştirerek Radar Grafiğini canlı güncelleyebilirsiniz.

OEE—

MTBF —

MTTR —

OEE ve Sütun Olgunluğu (Radar)

Başlangıç değerleri örnektir. Her sütun için 0–5 arası puanlama: 0=kurulu değil, 5=dünya klası.

OEE formülleri

Erişilebilirlik (Availability) = (Planlı Zaman – Duruş) / Planlı Zaman
Performans = (Gerçek Çıktı / Teorik Maks. Çıktı)
Kalite = (Sağlam Parça / Toplam Parça)
OEE = Erişilebilirlik × Performans × Kalite

Uygulama Yol Haritası (24 Ay)

Aşama 1 — Hazırlık (1–3. ay)
Yönetim taahhüdü, TPM komitesi, pilot alan, başlangıç ölçümleri (OEE/MTBF/MTTR), 5S başlangıcı.

Aşama 2 — Tanıtım (4–9. ay)
Otonom bakım adım 1–3 (temizlik-kontrol-yağlama), temel eğitimler, ekipman temizlik standartları, ilk iyileştirmeler.

Aşama 3 — Yaygınlaştırma (10–18. ay)
8 sütunun tamamının aktivasyonu, problem çözme sistemi, ölçüm yönetimi, kestirimci bakım pilotları.

Aşama 4 — Stabilizasyon (19–24. ay)
Standart bakım, kendi kendini sürdüren takımlar, iyi uygulama paylaşımı, ödül-tanıma.

Demir-Çelik Sektöründen Örnekler (Haddehane, EAO, Sürekli Döküm)

Sütun	Uygulama	Beklenen Etki	KPI
Otonom Bakım	Hadde standlarında günlük CIL turları; yağ kaçakları ve soğutma nozulu tıkanıklıkları için görsel kontrol.	Duruşlarda %15 azalma (ilk 6 ay).	MTTR↓, MTBF↑, OEE↑
Planlı Bakım	EAO’da elektrot tüketimi ve ark voltajı üzerinden koşula dayalı bakım (CBM) ve kestirimci model.	Elektrot tüketiminde %7 azalma.	t/elektrot↓, enerji/tun↓
Odaklı İyileştirme	Sürekli dökümde kopma (breakout) kök neden analizi — kalıp toz besleme ve düzeltme hız parametreleri.	Breakout oranında %50 azalma.	ppm hata↓
Erken Yönetim	Yeni bobin bağlama ekipmanında SMED tasarımı (kurulum noktalarını dışa alma, hizalama pimi).	Kurulum süresinde %40 düşüş.	Setup Time↓
Kalite Bakımı	Hadde yüzey kusurları için Poka-Yoke: Hatalı yağlama tipini RFID ile kilitleme.	Kabuklanma kusurunda %30 azalma.	Hurda oranı↓
Eğitim & Yetkinlik	TWI-JI ile “kısa 4 adım” eğitimi; beceri matrisi A-B-C-D seviyeleri.	Operatör otonom bakım adım 4-7’ye geçiş hızlanır.	Yetkinlik endeksi↑
Ofis TPM	Merkez depo → hat noktası arası milk-run; minimum stok politikası (Kanban kartları).	Malzeme bekleme kaybında %25 azalma.	FIFO uyumu↑, WIP↓
İSG & Çevre	Gaz kaçağı için akustik sensör ile erken uyarı; kızılötesi termal kamera turu.	İş kazasında “sıfır” yaklaşımı; enerji kaçakları azalır.	LTIFR↓, Enerji/t ürün↓

Hızlı Kılavuz — Her Sütunda 3 Altın Uygulama

01) Otonom Bakım

CIL turları için görsel standartlar (renk kodu, yağ piktogramları).
“Anomali etiketi” ve giderildi/giderilmedi takibi (Andon).
Basit Poka-Yoke: filtre kapak sensörü, yağ tavası taşma şalteri.

02) Planlı Bakım

RPN (FMEA) ile bakım strateji matrisi: CM/PM/CBM/RCM ayrımı.
Kritiklik dizini → yedek parça servis seviyesi.
Varlık hiyerarşisi ve CMMS zamanında kapanış oranı ≥ %95.

03) Odaklı İyileştirme

Top 6 Kayıp (duruş, hız, kalite vb.) pareto + A3.
SMED, 5 Why, Balık Kılçığı ve DOE küçük deneyler.
Kaizen haftası: 3 gün gemba + 2 gün standartlaştırma.

04) Erken Yönetim

Bakılabilirlik kontrol listesi: erişim, tek el alet, modülerlik.
“First Article Run” için P-FMEA ve kontrol planı.
MTTR tasarım hedefi: kritik ekipmanlarda < 20 dk.

05) Kalite Bakımı

CP/CPK ≥ 1.33 hedef; kritik boyutlara %100 kontrol.
SPC: EWMA/CUSUM ile kayma tespiti.
Hata zinciri kırıcılar: sensör çiftleme, otomatik reddetme.

06) Eğitim & Yetkinlik

Beceri matrisi açığı → aylık eğitim planı (OJT + sınıf).
Standart iş talimatı (1 sayfa, görsel).
E-öğrenme mikro modüller (≤10 dk), sınav ≥ %80.

07) Ofis TPM

Satın alma onay adımlarını VSM ile kısalt.
MRP parametreleri (lot size, güvenlik stoku) gözden geçirme.
Fatura hatalarında Poka-Yoke: zorunlu alan kontrolü.

08) İSG & Çevre

“Yakın kaza” bildirimini 24 saatte kapatma ve ders çıkarma.
Makine koruyucuları için LOTO + interlock doğrulaması.
Enerji verimliliği kaizeni: kaçak hava/azot avı.

Kaynak Görsel

Aşağıdaki görsel esin kaynağı olarak kullanılmıştır.

TPM “Çatılı Ev” — Sıfır Arıza Yol Haritası (8 Sütun)

AS Bilim Danışmanlık